ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı), yüksek lisans, doktora ve akademik kadro başvurularında kullanılan, ÖSYM tarafından yılda 3 kez düzenlenen merkezi bir sınavdır. ALES puanı açıklandığı tarihten itibaren 5 yıl boyunca geçerlidir. Birçok üniversitenin lisansüstü programlarında başvuru için minimum 55 veya 70 ALES puanı istenmektedir. Bu rehberde, ALES sayısal bölümünde net artırmanın somut yollarını paylaşıyoruz.
1. ALES Sınav Yapısı ve 2026 Takvimi
ALES, sayısal ve sözel olmak üzere iki testten oluşur. Toplam 100 soru sorulur ve adaylara 150 dakika (2,5 saat) süre verilir. Her iki test için ayrı süre yoktur — tüm sorular tek oturumda çözülür.
Sayısal Test (50 soru): Temel Matematik + Sayısal Mantık + Problem Çözme + Geometri
Sözel Test (50 soru): Paragraf Yorumlama + Sözel Mantık + Anlam Bütünlüğü
Toplam: 100 soru — 150 dakika (soru başına ortalama 1,5 dakika)
Puanlama: 4 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür! Emin olmadığınız soruları boş bırakmak stratejik olabilir.
Puan türleri: ALES-SAY (Sayısal), ALES-SÖZ (Sözel) ve ALES-EA (Eşit Ağırlık) olmak üzere 3 puan türü hesaplanır.
ALES/1: 10 Mayıs 2026
ALES/2: 26 Temmuz 2026
ALES/3: 29 Kasım 2026
Yılda 3 sınav hakkınız var — en yüksek puanınızı kullanabilirsiniz.
ALES'in en büyük avantajı yılda 3 kez yapılması ve puanın 5 yıl geçerli olmasıdır. Bu, stratejik bir avantaj sağlar: İlk sınavda deneyim kazanıp, ikinci veya üçüncü sınavda hedef puanınıza ulaşabilirsiniz.
2. Matematik Konuları ve Önceliklendirme
ALES matematiği, ileri düzey bilgi değil hız ve yorum becerisi ölçer. Sorular genellikle temel matematik düzeyindedir ancak soru formatları hızlı düşünmeyi gerektirir.
🔴 Yüksek Öncelik — Problemler
ALES sayısal testinin en büyük bölümünü problemler oluşturur. Tekli, ikili ve üçlü problem formatlarında karşınıza çıkar:
- Oran-Orantı — Doğru/ters orantı, bileşik orantı
- Yüzde ve Kar-Zarar — İskonto, maliyet, kar hesaplamaları
- Hareket Problemleri — Yol, süre, hız ilişkisi
- İşçi-Havuz — Birlikte/ayrı çalışma süreleri
- Yaş ve Sayı Problemleri — Denklem kurma ve çözme
- Karışım Problemleri — Çözelti, alaşım hesaplamaları
🟡 Orta Öncelik — Temel Matematik
- Sayılar ve Bölünebilme — OBEB, OKEK, asal çarpanlara ayırma
- Denklemler ve Eşitsizlikler — 1. ve 2. derece denklemler
- Fonksiyonlar — Fonksiyon tanımı, bileşke, ters fonksiyon
- Kümeler ve Mantık
🟢 Geometri
- Üçgenler — Alan, çevre, açı hesaplamaları, benzerlik
- Dörtgenler — Kare, dikdörtgen, paralelkenar
- Çember ve Daire — Teğet, kiriş, alan
🎯 Strateji İpucu: ALES bir bilgi sınavı değil, hız sınavıdır. Konuyu bilmek yetmez — o konudaki soruyu 1,5 dakika içinde çözebilmeniz gerekir. Bu yüzden konu çalışmasından sonra mutlaka süreli soru pratiği yapın. Her gün en az 20-30 soru çözmeyi alışkanlık haline getirin.
3. Sayısal Mantık — ALES'in Kritik Bölümü
ALES'i KPSS ve DGS gibi sınavlardan ayıran en belirgin özellik, sayısal ve sözel mantık sorularının ağırlığıdır. Sayısal mantık soruları, klasik matematik bilgisi yerine analitik düşünme ve muhakeme becerisi ölçer.
Sayısal mantıkta karşılaşılan soru tipleri:
- Tablo ve Grafik Yorumlama — Veriden sonuç çıkarma, karşılaştırma
- Sayı Örüntüleri — Dizideki kuralı bulma ve devam ettirme
- Matematiksel İlişkilerden Yararlanma — Verilen ilişkiyi uygulama
- Çok Adımlı Mantık Soruları — Birden fazla veriyi birleştirme
- Sıralama ve Gruplama — Koşullara göre düzenleme
💡 Yıldız Akademi Yaklaşımı: ALES sayısal mantık soruları, düzenli pratik yapıldığında en hızlı gelişim sağlanan alandır. Biz öğrencilerimize her soru tipinin çözüm şablonunu öğretip, süreli tekrarlarla pekiştiriyoruz. Birçok öğrencimiz sayısal mantığı "en korktuğum alan" olmaktan çıkarıp "en çok net yaptığım alan" haline getirdi.
4. Adayların En Sık Yaptığı 5 Hata
- Süre yönetimi pratiği yapmamak — 150 dakikada 100 soru demek, soru başına ortalama 1,5 dakika demektir. Deneme çözmeden sınava girmek en sık yapılan ve en maliyetli hatadır.
- Sözel bölümü ihmal etmek — Sayısal puan hedefleyen adaylar bile sözel bölümden net yapmak zorundadır, çünkü sözel bölüm sayısal puana da katkı sağlar. Dengeli çalışma şarttır.
- Sayısal mantığı "sonra çalışırım" deyip ertelemek — Mantık soruları en çok pratik gerektiren alandır. Son haftalara bırakmak yerine ilk günden itibaren her gün birkaç mantık sorusu çözülmelidir.
- Rastgele işaretleme yapmak — ALES'te 4 yanlış 1 doğruyu götürür. "Boş kalmasın" diyerek yapılan rastgele işaretlemeler netinizi ciddi şekilde düşürür. En az 2 şıkkı eleyemediğiniz soruları boş bırakın.
- Tek sınava her şeyi yüklemeye çalışmak — ALES yılda 3 kez yapılır. İlk sınavda mükemmel puan almak zorunda değilsiniz. İlk sınavı deneyim olarak görüp, ikinci veya üçüncü sınavda hedef puanınıza ulaşmayı planlayabilirsiniz.
5. Sınav Günü Stratejisi
ALES'te 100 soruya 150 dakika verilir. Sayısal ve sözel testler için ayrı süre yoktur — kendi zaman dağılımınızı siz yaparsınız. Bu esneklik büyük avantajdır ama plansız kullanırsanız dezavantaja dönüşür.
Sayısal bölüme ~80 dakika, sözel bölüme ~60 dakika, kontrol için ~10 dakika ayırmanızı öneriyoruz (sayısal puan hedefleyenler için).
İlk 5 dakika: Her iki bölümü hızlıca tarayın, kolay soruları işaretleyin.
Güçlü olduğunuz bölümden başlayın: Özgüveniniz yükselir ve zaman kazanırsınız.
Zor sorularda takılmayın: 2 dakikayı geçen soruyu işaretleyip geçin, en sona bırakın.
Son 10 dakika: Optik kontrolü yapın ve boş bıraktığınız soruları değerlendirin.
ALES'te en önemli beceri vazgeçmeyi bilmektir. Zor bir soruya 4-5 dakika harcamak, kolay 3 soruyu kaçırmanıza neden olur. Sınavda "bu soruyu çözeceğim" inatçılığı en büyük düşmandır. İşaretleyip geçin, sona vakit kalırsa dönün.
🎯 Son Hatırlatma: ALES puanı yüksek lisans, doktora ve akademik kadro başvurularında kullanılır. Çoğu program minimum 55, rekabetçi programlar ise 70+ puan ister. Doğru stratejiyle 55 üzeri puan almak, düşündüğünüzden çok daha ulaşılabilir bir hedeftir.
ALES'te Hedef Puanına Ulaş! 🎓
İstanbul'da yüz yüze, birebir özel dersle ALES matematiğe hazırlan. İlk ders ücretsiz!
Ücretsiz Deneme Dersi 🚀Bu rehber Yıldız Akademi eğitim kadrosu tarafından hazırlanmıştır.
Sorularınız için: @ozelders.yildizi